7,92mm ckm wz.30 (Browning)

  

Na poczatku 1928 roku odbył się konkurs na ckm dla armii polskiej. Spowodowane to było negatywna oceną stosowanego ckm-u wz.25 "Hotchkiss". Po przeprowadzonych próbach wybór padł na "Browning" wz.1919 (konstrukcja Colt-Browning M1917A1).

Z chwilą, w której Departament Uzbrojenia MSWojsk. postanowił przystąpić do produkcji ckm Browninga w kraju okazało się, że wytwórnia "Colt" oraz jej przedstawiciel na Europę - belgijska wytwórnia "Fabrique Nationale" nie opatentowały tej broni w Polsce. Korzystając z tego faktu postanowiono skopiować ckm Browninga na podstawie posiadanych wzorów, bez zakupu licencji. Pracę tę wykonano w kilka miesięcy. Warto może zaznaczyć, że zrezygnowanie z zakupu licencji przyniosło Polsce oszczędności rzędu 450.000 dolarów.
W lecie 1930 r. były już gotowe 2 pierwsze wzorcowe egzemplarze ckm, zaś w marcu następnego roku zakład opuściła pierwsza seria 200 ckm, które przekazano do jednostek w celu zebrania opinii. Broń otrzymała oznaczenie w WP jako ckm wz. 1930.

W porównaniu z amerykańskim pierwowzorem wprowadzono szereg własnych modyfikacji, do których należały:


- przystosowanie ckm do 7,92 mm amunicji polskiej,
- zastąpienie celownika przeziernikowego celownikiem szczerbinkowym
- dodanie wspornika do celownika kątomierza i wspornika do osadzenia muszki kołowej wz. 1929,
- wydłużenie chwytu tylca na całą dłoń,
- zwiększenie długości lufy i chłodnicy,
- zmiana konstrukcji wlewnika i sprzęgła węża parowego,
- poprawienie konstrukcji zatrzasku lufy,
- zastosowanie lżejszego trzonu zamkowego,
- wprowadzenie taśmy parcianej o większej pojemności,
- dodanie kolby do strzelań plot.,
- opracowanie własnego modelu podstawy.

Napływające do Departamentu Uzbrojenia meldunki wykazały, że w ckm I pierwszych serii produkcyjnych uwidoczniły się usterki, takie jak mała wytrzymałość sprężyn podajnika i zaczepu kurkowego, ponadto broń wykazała dużą czułość na nierówne taśmowanie amunicji. Usterki te zostały usunięte przez fabrykę w toku produkcji.
Karabiny maszynowe polskiej produkcji odznaczały się dużą niezawodnością działania. Wykluczenie zacięć z winy broni udało się uzyskać poprzez przyjęcie dość znacznych granic tolerancji wymiarów w wykonaniu części, dochodzących nawet w niektórych przypadkach do 2 mm. Stosunkowo duże luzy części zmniejszały wrażliwość ckm na zanieczyszczenia; nawet przy znacznym zapiaszczeniu broń funkcjonowała bez zarzutu.

W 1938 r. ckm poddano modernizacji polegającej na zmianie urządzenia spustowego i tylców, ponadto rozszerzono właz nabojowy oraz zastosowano suwadło i trzon zamkowy nowego typu. Ulepszona wersja ckm otrzymała oznaczenie jako wz. 1930a.Ponadto zaprojektowano i wykonano eksperymentalne lufy dla ckm o gwincie Lancastera. Lufy te, o profilu owalnym (eliptycznym), charakteryzowały się bardzo dobrą celnością i długowiecznością - wadą ich zaś było dość kosztowne wykonanie.
Łącznie do wybuchu wojny Fabryka Karabinów w Warszawie wykonała 7861 ckm wz. 1930. Broń eksportowano za pośrednictwem spółki "Sepewe" m.in. do Rumunii i Hiszpanii.

Dane techniczne:
Długość:
broni: 1200mm
lufy: 720mm
Prędkość początkowa pocisku: 845m/s
Nastawy celownika: 200 - 2000m
Maksymalna donośność: 4500m
Szybkostrzelność praktyczna: 400 - 450 strz./min.
Waga:
karabinu z wodą: 21kg
podstawy: 28kg
taśmy z 330 nabojami: 8,3kg
Obsługa: 7 żołnierzy



ckm wz.30 na stanowisku        ckm wz.30

Cena: 7,92mm ckm wz.30 4076 zł [1931/32]; 3124 zł [1935/36]; 2102 zł [1938/39]

Źródło: "Polskie konstrukcje broni strzeleckiej" Z. Gwóźdź, P. Zarzyski
nTW "Broń Wojska Polskiego" T. Nowakowski

Stanisław Komornicki, Zygmunt Bielecki, Wanda Bigoszewska, Adam Jońca - Wojsko Polskie 1939-1945, Barwa i broń