Chełmno


Twierdza (Przedmoście) Chełmno

Nazwa niemiecka: Kulm

Decyzje o budowie umocnień broniących przeprawy pod Chełmnem podjęto w roku 1900. Przeprawa odbywała się w czasie pokoju za pomocą promu, w czasie mobilizacji miano zbudować most pontonowy.
W latach 1901- 1909 na prawym brzegu Wisły wzniesiono zespół fortyfikacji oddalonych ok. 8 km od przeprawy. W skład ich weszło: 8 punktów oporu piechoty (wzniesionych do 1904 roku), 4 schrony piechoty (UR) i 2 stałe baterie dział kalibru 12 cm. Rozpoznano również 5 dalszych stanowisk artyleryjskich dla dział polowych.
Formalnie Chełmno stało się twierdzą w 1910 roku.
W ramach wojennej rozbudowy w latach 1914-15 wzniesiono 6 schrony piechoty (IR) oraz 8 schronów amunicyjnych dla artylerii.
Fortyfikacji Chełmno podlegały też dwie baterie na lewym brzegu Wisły, rozpoznane w czasie budowy twierdzy i wybudowane po 1914 roku. Były to bateria (a) w Topolnie dla 6 armat kalibru 12 cm i (a1) w Świeciu (Wiągu/Morsko) dla 6 armat 10cm.

Z budowli zaplecza zbudowano: składnicę sprzętu mostowego (obecnie baza PKS), wozownię artyleryjską koło stacji w Starogrodzie, dwukondygnacyjną wozownię artyleryjska przy drodze nr 91 w Stolnie (fabryka mebli medycznych) oraz pobliski zespół magazynów amunicji artyleryjskiej (na terenie opuszczonej jednostki wojskowej).


[Plan]
Plan twierdzy wg Vojennaja Enciklopedja t.14 Petersburg 1914

[Plan]
Plan twierdzy wg Jakovlev V., Chmielkov S. Sovremiennoje sostajanje dołgovriemiennoj fortyfikacji (Leningrad) 1926

[R668+2xRs58c] [Rs58c] [R668 i Rs69] [Rs58c] [Poligon Klamry] [[Magazyn pontonów] [Wozownia Starogród] [Magazyn amunicyjny Stolno] [Wozownia Stolno] [Bateria 4] [Bateria 3] [Schron piechoty IR6] [Schron piechoty IR5] [Schron piechoty IR4] [Schron piechoty IR3] [Schron piechoty IR2] [Schron piechoty IR1] [Schron piechoty UR4] [Schron piechoty UR3] [Schron piechoty UR2] [Schron piechoty UR1] [Magazyn amunicji M1] [Magazyn amunicji M2] [Magazyn amunicji M3] [Magazyn amunicji M4] [Magazyn amunicji M5] [Magazyn amunicji M6] [Magazyn amunicji M7] [Magazyn amunicji M8] [Magazyn amunicji M9] [Magazyn amunicji M10] [Fort 8] [Fort 7] [Fort 6] [Fort 5] [Fort 4] [Fort 3] [Fort 2] [Fort 1]
[Chełmno]
Chełmno. Położenie umocnień



F- oznacza punkt oporu piechoty, B- baterie stałe dla dział 12 cm, M- schrony amunicyjne, UR i IR- schrony piechoty.
Czerwone kropki - opisane przeze mnie schrony z 1944 roku.
Literatura:
  • Biskup K. Fortyfikacje Dolnej Wisły w przededniu I wojny światowej [w:] Konserwatorska Teka Zamojska. Problematyka konserwatorska fortyfikacji nowożytnych. Materiały z sesji naukowej w Zamościu w dniach 18-20 maja 1983 r. (cz. II) Warszawa- Zamość 1988
  • Stępień G. Opevněné předmostí Chelmno [w:] Novodobé fortifikace č. 10 2002
  • Biskup K. Pruskie fortyfikacje Chełmna 1900- 1919 [w:] Zapiski Historyczne T. LXIV R. 1999 Z. 2
  • Bąk W. Twierdza Chełmno- Zarys dziejów [w:] Materiały XV Seminarium Krajoznawczego Wojska Polskiego "Fortyfikacje Ziemi Chełmińskiej" Toruń- Chełmno- Grudziądz 2002
  • Gonia R., Budzyński T. Twierdza Chełmno. Pierścień fortyfikacji. Przewodnik turystyczny Stolno 2008

Aktualizacja: 11.01.2012

Autor: hege22